Levensbeschouwelijk onderwijs op de NBS

Wat is nu eigenlijk levensbeschouwelijk onderwijs?

Er zijn verschillende omschrijvingen  te vinden. Sommigen richten zich primair op godsdienstige stromingen, andere trekken het breder. Een omschrijving die de lading zou kunnen dekken is de volgende:

Levensbeschouwelijk onderwijs is onderwijs dat zorgt voor een bewustwording bij de leerlingen van de levensbeschouwelijke oriëntatie van zichzelf en die van anderen.

Dit betekent dat de school zich niet alleen richt op een aantal godsdienstige stromingen, maar dat het breder getrokken wordt. Er wordt ook gekeken wordt naar sociale -, emotionele - en maatschappelijke  belevingen van de ander. Levensbeschouwelijk onderwijs of levens-beschouwelijke vorming geeft een beeld van waar de school voor staat en wat de school wil uitdragen. Daarom is het goed om te kijken wat er beschreven staat over onze school en het algemeen bijzonder (of bijzonder neutrale) karakter. In de schoolgids staat daarover het volgende:

De NBS is een algemeen bijzondere school, die zich principieel onderscheidt van andere bijzondere scholen, omdat er geen onderwijs gegeven wordt op een bepaalde godsdienstig-dogmatische grondslag. Er wordt uitgegaan van de gelijkwaardigheid van alle levens-beschouwelijke en maatschappelijke stromingen in die zin, dat de leerling een levens-beschouwing kan opbouwen en van daaruit een eigen inbreng kan hebben, een en ander met respect en begrip voor de levens- en maatschappijbeschouwing van anderen.

Er wordt onderwijs gegeven vanuit een neutraal karakter waarbij de school geen denominatie aanhangt. Wel wordt uitgegaan van gelijkwaardigheid van levensbeschouwelijke stromingen. Tegenover de gelijkwaardigheid van levensbeschouwelijke  stromingen staat dat onze maatschappij wel een basis heeft op een christelijke grondslag. Zo hebben wij vele vrije dagen gebaseerd op christelijke feesten. Vandaar dat er in onze maatschappij wel een nadruk ligt op christelijke feesten.
Voor het opbouwen van een levensbeschouwing is een breed aanbod nodig van kennis over de verschillende geloven, de overeenkomsten, verschillen, gewoontes, feesten e.d.

Allereerst moeten we ons dus afvragen in hoeverre het mogelijk is om gelijkwaardig alle levensbeschouwelijke stromingen in de school te beleven. Gezien de grote diversiteit van godsdiensten is dit niet mogelijk. We zullen ons dus moeten beperken. Als we wereldwijd kijken, dan zien we dat er vijf religies zijn die in het algemeen worden aangeduid als de vijf grote godsdiensten. Dit zijn:

 •        Christendom    (33%)

•        Islam            (21%)

                          •        Hindoeïsme      (14%)                        

  •        Jodendom        (<12%)

•        Boeddhisme      ( 5%)

Hierbij kunnen we ons zelfs afvragen of we het Jodendom onder de grote godsdiensten kunnen scharen gezien het relatief kleine percentage mensen dat deze godsdienst aanhangt Aangezien een groot gedeelte van de christendom gestoeld is op het Jodendom  (oude testament) valt dit wel weer te rechtvaardigen.

Uitgaande van de vijf grote godsdiensten en/of maatschappelijke stromingen en dit leggen naast het methodisch aanbod dat we op dit moment hanteren, dan zien we het volgende beeld:

In de groepen 1 t/m 5 wordt geen structurele aandacht besteed aan wereldgodsdiensten en/of maatschappelijke stromingen. Dit hangt samen met het curriculum. In de groepen 1 t/m 5 wordt geen of zeer beperkt aandacht besteed aan de zaakvakken. De nadruk ligt in deze groepen op de primaire vaardigheden taal en rekenen.

Vanaf de groepen 6 wordt structureel aandacht besteed aan de wereldgodsdiensten en de diverse maatschappelijke stromingen zoals socialisme, liberalisme, feminisme, etc. Ook is er structurele aandacht  voor maatschappelijk ontwikkelingen zoals bijvoorbeeld de multiculturele samenleving.
(zie onderstaandschema).

Methode-onderzoek NBS

Naast het aanbod binnen de reguliere methoden hebben we ook de methode Leefstijl die een zeer breed aanbod heeft op het gebied van sociale vaardigheden en daarmee ook aansluit op allerlei maatschappelijk ontwikkelingen. Soms is dit heel specifiek gericht op andere culturen (zie schema). Vaak  meer algemeen, maar het is zeker dekkend voor de component sociaal emotionele vaardigheden die je kunt scharen onder het begrip levensbeschouwelijk onderwijs.

Dit in ogenschouw nemende en concluderen we dat het aanbod m.b.t. levensbeschouwelijk onderwijs binnen de NBS voor het grootste gedeelte dekkend is.
Daarenboven  heeft de  NBS gekozen uit de lijst van de erkende feestdagen van de vijf grote godsdiensten. De dagen zijn gekozen op grond van maatschappelijk relevantie. Deze dagen worden opgenomen in de jaarkalender van de NBS.

In de groepen wordt op een schoolbreed vastgelegd moment aandacht besteed aan het betreffende feest. Dit kan een kringgesprek zijn, een les, een verwerkingsvorm, etc. Maar de doelstelling is altijd: leerlingen op hun niveau bekend maken met de achtergronden van het betreffende feest.

Overzicht van erkende godsdienstige feestdagen waaraan de NBS expliciet aandacht besteedt: